مجتمع آموزش علوم اسلامی کوثر
 
 
 
 
 
 
 
 آغاز پذیرش سطح 2 در مجتمع آموزش علوم اسلامی کوثر

 برگزاری دوره تخصصی عربی معاصر با حضور طلاب سطح 4 در مجتمع کوثر

 حضور اساتید و طلاب مجتمع کوثر در تجمع به منظور حفظ حجاب و عفاف

 برگزاری ائین افتتاحیه مرکز نیکوکاری نسیم کوثر

 برگزاری جلسه شورای اساتید در مجتمع کوثر

 دفاع پایان نامه با موضوع «نقد و بررسی حقیقی یا نمادین بودن داستان های قرآن از منظر آیات و روایات» در مجتمع کوثر

  رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار جمعی از طلاب سراسر کشور

 مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه در بیانیه ای: حوزه های علمیه با تمام توان ازسپاه پاسداران حمایت می کند

 در حمایت از سپاه پاسداران: تجمع بزرگ حوزویان در مدرسه فیضیه

 رابطه رونق تولید و معیشت مردم

 پیام تسلیت درپی درگذشت عالم ربانی و فقیه پارسا آیت‌الله حاج شیخ محمد مؤمن

 بیانیه گام دوم انقلاب مقام معظم رهبری خطاب به ملت ایران

 

 نتیجه تصویری برای مباهله

خانه کانون قرآن آشنايی با تفاسير/ «المحيط الاعظم و البحر الخضم»...
جمعه 23 فروردين 1387     آشنايی با تفاسير/ «المحيط الاعظم و البحر الخضم»


ساختار تفسير«المحيط الاعظم» به وزان تأويل شيخ «نجم‌الدين رازی» است
گروه انديشه: ساختار تفسير«المحيط الاعظم» به وزان تأويل شيخ «نجم‌الدين رازی» معروف به «دايه» است؛ زيرا او تأويلاتش را در شش جلد بزرگ مرتب كرده است.
عارف بزرگ مرحوم «سيدحيدربن علی‌بن حيدر حسينی آملی» از فيلسوفان، فقيهان و عارفان گران‌قدر قرن هشتم هجری است. وی آثار بلند و فراوانی بر جای نهاده است كه تفسير عظيم و بی‌نظير او يكی از اين آثار گرانسنگ است.

سيدحيدر آملی در آمل با اختلاف يك سال در تاريخ 719 و به احتمال زياد 720 هجری متولد شد. وی به يكی ازخانواده‌های بزرگ سادات آمل تعلق دارد، شهری كه ساكنان آن از همان آغاز شيعی بودند. او تا سال 750 در ايران زندگی كرده و تحصيلات اصلی خود را به پايان می‌برد.

استاد حسن‌زاده آملی در اين زمينه می‌فرمايد: «آن جناب از بزرگان علمای شيعه اماميه و از عارفان سالك است. جناب ايشان تا قبل از 30 سالگی در شهر آمل زندگی می‌كرد و مرجع دينی و مورد مراجعه و توجه عامه مردم بود. ناگهان بارقه‌ای به صحرای دلش افاضه و اشراق می‌شود. تمام مناصب ظاهری را ترك می‌كند. به گفت خودش، با يك عبا، شهر آمل را به قصد زيارت و اقامت در جوار بيت‌الله الحرام، ترك می‌كند در نهايت بعد از مشقت‌های فراوان كه در راه مكه و مدينه متحمل شد و به زيارت بيت‌الله الحرام و قبر مطهر پيامبر اكرم(ص) نايل شد. به حوزه علميه آن روز شهر حله رفت و در آن‌جا ساكن شد. روايت خيلی شيرينی از دانيال پيامبر ديدم كه فرمود: «علمای مازندران، هر كه از مازندران درآمد به جايی رسيد.» اين يك واقعه خيلی شگفت و شيرينی بود كه در من اثر گذاشت.»

شگفتنی و شيرينی اين اثر بدان خاطر است كه خود استاد حسن‌زاده آملی فرمود: «وی در حله ارتحال فرموده است كه به احتمال زياد در همانجا هم مدفون شده است.»

از تاريخ انجام آخرين آثارش می‌توان حدس زد تا اواخر قرن هشتم هجری زنده بوده است؛ زيرا تفسير «محيط اعظم» را ميان سال‌های 777- 781 هجری قمری به اتمام رسانده سپس كتاب «نص النصوص» را در سال 782 به پايان رسانده و پرفسور هانری كربن تاريخ تحرير آخرين اثر او را به نام «العلوم العاليه» سال 787 تعيين كرده و پس از اين ديگر خبری از مدت حيات مؤلف در دسترس نيست.

استاد حسن زاده آملی می‌گويد: «از جمله آثار بسيار گرانقدر آن عالم بزرگ؛ «سيدحيدر آملی» تفسير عظيم الشأن ايشان است، موسوم به تفسير «المحيط الاعظم و البحر الخضم» كه الحمدلله به همت دانشمند محترم آقای «سيدمحسن موسوی تبريزی» چهار جلد آن احيا و منتشر شده است.»

بسياری از آثار ارزشمند بوده كه الآن در كتابخانه‌های كشورهای بيگانه موجود است و آن‌ها ميراث فرهنگی ما را به غارت برده‌اند. اين تفسير بزرگ با نام‌های گوناگونی در آثار سيدحيدر آمده است كه در مجموع چهار نام است.

اول تفسير «المحيط الاعظم و البحر الخضم فی تأويل كتاب الله العزيز المحكم» اين نام را مؤلف پس از پايان مقدمات هفت‌گانه و شروع به تفسير فاتحه آورده است و ظاهرا نام كامل و اسم با مسمای اين تفسير همين نام است و به همين خاطر محقق فرزانه سيدمحسن موسوی تبريزی همين عنوان را برای اين تفسير انتخاب كرده است.

اين تفسير در ابتدا بر شيوه مفسران به گونه ظاهری آيات را تفسير می‌كند و آن‌گاه روايات را براساس منابع فريقين می‌آورد سپس به تأويل آيات می‌پردازد. در نقل مطالب و حقايق به تفسير «مجمع البيان»، «كشاف»، تأويلات ملاعبدالرزاق كاشانی معروف به «تفسير ابن عربی» و «بحر الحقايق» نجم الدين دايه تكيه می‌كند و در ژرفان‌گری و استحكام مطالب سنگ تمام می‌نهد
دوم «المحيط الاعظم فی البحر الخضم»، اين نام در صفحه اول نسخه تفسير بعد از كلمه و سميته آمده است و لكن از آن‌جا كه اين جمله به طور خاص به خط مؤلف نيست، نمی‌تواند مورد اعتماد باشد و سوم «المحيط الاعظم فی تفيسر القران الكريم»، اين نام را بيشتر ديگران و به صورت عمومی بر اين تفسير نهاده‌اند و آخر «المحيط الاعظم و الطور الاثم فی تأويل كتاب الله العزيز المحكم» و اين عنوان را مؤلف در مقدمات كتاب «نص النصوص» آورده است.

منابع متعددی از اين تفسير ياد كرده و آن را به سيدحيدر آملی نسبت داده‌اند و از همه مهم‌تر خود مؤلف است كه در آثار گوناگونش كه بعد از تفسير تأليف كرده از اين اثر نام برده و بدان ارجاع داده است.

سيدحيدر انگيزه تأليف تفسير را چنين بيان می‌كند: «پس از تأليف چند كتاب و رساله به زبان فارسی و عربی كه به چهل عدد می‌رسد حق تعالی مرا به تأويل قرآن كريم امر و فرمان داد و من بعد از ان تفسيری عرفانی در هفت جلد بزرگ نوشتم و آن را به محيط اعظم و طور اتم در تأويل كتاب الله عزيز محكم ناميدم هم‌چنين اين تفسير در نهايت حسن و كمال تدوين شد و در غايت فصاحت و بلاغت به توفيق ربانی ظهور كرد به طوری كه قبل از من احدی هم‌چون من كتابی مانند اين ننگاشته است.»

ساختار اين تفسير به وزان تأويل شيخ «نجم‌الدين رازی» معروف به «دايه» است؛ زيرا او تأويلاتش را بر شش جلد بزرگ مرتب كرد در اين اثر نيز مانند او تأويلی از همه جهات است.

او در نگارش تفسير در ابتدا بر شيوه مفسران به گونه ظاهری آيات را تفسير می‌كند و آن‌گاه روايات را براساس منابع فريقين می‌آورد سپس به تأويل آيات می‌پردازد. در نقل مطالب و حقايق به تفسير «مجمع البيان»، «كشاف»، تأويلات ملاعبدالرزاق كاشانی معروف به «تفسير ابن عربی» و «بحر الحقايق» نجم الدين دايه تكيه می‌كند و در ژرفانگری و استحكام مطالب سنگ تمام می‌نهد.

وی كتاب را براساس توضيحی كه در مقدمه آورده در هفت جلد سامان داده است و بر مجمع آن پيش درآمدی مفصل در هفت بخش نگاشته است كه ضمن آن از تفسير و تأويل و وجوب نقلی و عقلی و فرق آن دو با هم، آيات آفاقی و تطبيق آن با آيات قرآنی، حروف آفاقی و تطبيق آن با حروف قرآن، كلمات آفاقی و تطبيق آن با كلمات قرآن، كتاب آفاقی تفصيلی و تطبيق آن با كتاب الهی و قرآن اجمالی، تبيين شريعت، طريقت و حقيقت و بيان توحيد و اقسام و مراتب آن سخن به ميان آورده است، تمام اين مطالب را در مقدمات هفت‌گانه مطرح كرده سپس به تفسير قرآن از سوره فاتحه تا آخر قرآن پرداخته است.*

--------------------------------------

*منابع: جامع‌التفاسير نور، تفسير المحيط الاعظم، جامع الاسرار و منبع الانوار.




امروز:  یکشنبه 3 شهريور 1398
اخبار
آموزش
کتابخانه
اصطلاحات
مقالات
اساتید
کانون قرآن
گفتمان
پرسش و پاسخ
بسیج
گالری عکس
مناسبت ها
فرزانگان
اطلاعیه ها و بیانیه ها
رویدادها
تازه های علمی
 
 
 
 
کليه حقوق معنوي براي مجتمع آموزش علوم اسلامي کوثر محفوظ مي باشد.
Designed by Hetav Group & Powered by: Karimabadi